|
No 2387.
Constantijn Huygens jr aan Christiaan Huygens23 juni 1685. | ||
Breda ce 23 de Juin 1685. | ||
Hier avant que de partir j'essayay encore le verre mais a la haste et par un temps fort couvert. Il me parut bien bon et representant les lettres des affiches fort | Gisteren heb alvorens te vertrekken de lens nog getest, maar in haast en bij zeer bewolkte hemel. Hij leek me heel goed en liet de letters van de aanplakbiljetten heel | |
|
noires. Je vous prie de me mander par le premier ordinaire (notez qu'il en part un touts les soirs de la Haye) si vous ne l'avez pas trouvé de mesme. Si il est bon je vous prie de coupper un rond de papier de la grandeur qu'il est, et de l'envoyer a Langendelf pour faire une chose de fer blanc comme il faut pour s'en servir. J'espere que la nouvelle forme pour 130. pieds est faite ou le sera aujourdhuy afin de pouvoir estre mise sur la meule lundy prochain. ... |
zwart zien. Ik verzoek je mij te berichten met de eerste gewone post (let wel, er vertrekt er een elke avond uit den Haag) als je hem niet evenzo bevonden hebt. Als hij goed is verzoek ik je een rond stuk papier te knippen van de grootte die hij heeft, en het naar Langendelf te sturen om iets van blik te maken zoals nodig is om het te gebruiken. Ik hoop dat de nieuwe vorm voor 130 voet klaar is, of dat vandaag zal zijn, om komende maandag op de molen gezet te kunnen worden. ... | |
|
Je souhaiterois fort que quand nostre forme aura esté sur la meule vous voulussiez la faire creuser avec la pierre etc. Il ne seroit pas bon de mettre les ouvriers dans nostre laboratoire au grenier, mais vous pourriez les faire travailler dans cette chambre ou couchent nos valets, ou bien dans celle ou nous mangeons, que ma femme vous prestera pour le peu de temps qu'il faudra pour cette affaire. Le feu quand on en a besoin est la tout aupres. ... |
Ik zou heel graag willen dat wanneer onze slijpvorm op de molen geweest is jij die zou willen uithollen met de steen enz. Het zou niet goed zijn de werklieden in ons laboratorium op zolder te plaatsen, maar je zou ze kunnen laten werken in die kamer waar onze bedienden slapen, ofwel in die waar we eten, die mijn vrouw je beschikbaar zal stellen voor de korte tijd die voor deze zaak nodig is. Als ze vuur nodig hebben is het daar heel dichtbij. ... |
|
No 2441.
Christiaan Huygens aan Constantijn Huygens jr.Den Haag, 7 oktober 1686. | ||
Il y a 4 ou 5 jours que les S.rs Sgravesande et Blom me vinrent voir et m'apporterent encor quelques echantillons de verre pour des oculaires mais qui ne se trouverent pas meilleurs que tous les precedents. . . . Ils me montrerent en suite trois verres objectifs de leur fabrique environ de 44 pieds, lesquels j'eus la curiositè d'eprouver en leur presence, et les menay pour cela au grenier, ou nous les ajustames devant les trous percez dans la planche; mais ils se trouverent l'un apres l'autre tres imparfaits, c'est a dire ne valant rien du tout, quoy qu'ils m'assurassent que l'un des trois avoit paru bon en regardant la Lune. Ils ne purent disconvenir de l'excellence du mien de pareille longueur en regardant les briques de la maison du Pr. Maurice. . . . Apres ce mauvais succes ils tirerent de leur posche un autre grand verre, à peu pres comme les nostres de 120 pieds, et d'une fort bonne epaisseur et bien soigneusement arrondi, mais un peu gris par tout egalement. | 4 of 5 dagen geleden kwamen de heren 's Gravesande*) en Blom mij bezoeken en ze brachten me nog enkele monsters glas voor oculairen, maar die bleken niet beter dan alle vorige. . . . Ze toonden me daarna drie objectief-glazen van eigen maaksel, van ongeveer 44 voet, en ik was voldoende benieuwd om ze in hun tegenwoordigheid te beproeven; ik bracht hen daartoe naar de zolder, waar we ze opstelden voor de gaten die in de plank zijn geboord; maar ze bleken de ene na de andere heel onvolmaakt, dat wil zeggen geheel niets waard, hoewel zij me verzekerden dat een van de drie goed leek toen ze naar de maan keken. Ze konden niet ontkennen dat het mijne van net zo'n lengte°) uitstekend is toen ze naar de bakstenen van het huis van prins Maurits keken. [<] . . . Na deze mislukking haalden ze nog een groot glas uit hun zak, ongeveer zoals de onze van 120 voet, van zeer goede dikte en heel zorgvuldig afgerond, maar een beetje grijs, overal in gelijke mate. | |
| Ils disoient qu'il estoit de quelque 90 pieds mais que dans tout Bolduc ni sur les remparts ils n'avoient pu trouver moyen de l'eprouver. Au reste qu'il estoit fait par une methode nouvelle qui ne sembloit pas pouvoir manquer. Comme ils devoient partir le mesme jour ils me laisserent ce verre afin que je l'essaiasse dans le mail, ce que je n'ay pas fait encore. cependant je l'ay exposè a la reflexion de la chandelle, dont il renverse la flamme assez bien, mais tenant l'oeuil au foier et dans le point de confusion il me semble que j'y vois des choses qui marquent quelque defaut et beaucoup de drabbigheyt quoy que la matiere semble estre fort bonne. Je voudrois que vous fussiez icy pour estre present a cette epreuve. | Ze zeiden dat het van zo'n 90 voet was maar dat ze in heel den Bosch of op de bolwerken geen mogelijkheid hadden gevonden het te beproeven. Verder dat het was gemaakt volgens een nieuwe methode die niet mis scheen te kunnen gaan. Omdat zij dezelfde dag moesten vertrekken lieten ze het glas bij mij achter opdat ik het zou testen op de maliebaan, wat ik nog niet heb gedaan. Ik heb het echter kaarslicht laten weerkaatsen, waarbij het de vlam vrij goed omkeert, maar als ik het oog bij het brandpunt houd en in het punt van verwarring #) schijnt het me dat ik dingen zie die een gebrek aangeven en veel drabbigheid, hoewel het materiaal zeer goed schijnt te zijn. Ik zou willen dat je hier was om aanwezig te zijn bij die proef. | |
|
[ *) Zie p. 42:] Waarschijnlijk Dirk Storm van 's Gravesande (1640-1716), schepen [p. 106] en raad in den Bosch [waar een glasmakerij was], ontvanger van de domeinen van prins Willem III. Hij was getrouwd met Anna Josina Blom en een zoon werd later de beroemde hoogleraar natuurkunde te Leiden, Willem Jacob 's Gravesande [1688-1742], die de Opera Varia en Opera Reliqua [>] van Christiaan Huygens publiceerde. [ °) Brandpuntsafstand.] [ #) Zie XIII, 170: het punt voor een hol spiegelend oppervlak waarvandaan al het licht terugkeert naar ditzelfde punt. Hier gaat het om de achterkant van de lens, er is 2x breking aan de voorkant — zie ook XIII, p. 172, noot 2.] | ||
| s'Gravesande me dit qu'a quelques lieues de Bolduc il avoit une maison de campagne pres d'un village qu'il me nomma ou il y a un clocher en pointe, de 200 pieds de hauteur, selon la mesure qu'il en avoit prise grossierement, et eloignè de toutes maisons et arbres. Cela seroit beau pour voir l'effect de vostre verre de 210 pieds mais il y a si loin que je ne crois pas que nous profitions jamais de cette belle commoditè. | 's Gravesande zei me dat hij op enkele mijlen van 's-Hertogenbosch een landhuis had dichtbij een dorp dat hij noemde, waar een spitse klokkentoren is van 200 voet hoogte, volgens de meting die hij er ruwweg aan had gedaan, en ver van alle huizen en bomen. Dat zou mooi zijn om het effect van jouw glas van 210 voet*) te zien, maar het is zo ver weg dat ik niet geloof dat we ooit van deze mooie gelegenheid zullen profiteren. | |
|
*) Dit glas is nu in de collectie van de Royal Society. Het wordt ten onrechte aan Christiaan toegeschreven, zie "Record of the Royal Society", 1897, p. 173. | ||