Amsterdam

Matthaeus Merian, in: Neuwe Archontologia Cosmica, Franckfurt 1638.
  Samenstelling van p. 410a en 410b.  


Vergelijking met andere (Noord boven):

Cornelis Anthonisz, 1544 1)

Amsterdam, 1544
Pieter Bast, 1599-1617 2)
Amsterdam, 1599

Braun & Hogenberg, editie 1618
Amstelodamum voor 1618

Merian, ed. 1638
Amsterdam, voor 1638

Joan Blaeu, ed. ± 1650
Amsterdam, Blaeu

Commelin, ed. 1693
Amsterdam, Commelin

Satellietfoto (Google)
Amsterdam, satellietfoto



In de veilingcatalogus van de boeken van Christiaan Huygens, 1695:

stadhuis
blz  nr   werk
 4 87   Jacob van Campen & Jacob Vennekool, Afbeelding van't Stadt Huys van Amsterdam, 1661.
    Vergelijk het schilderij van ca. 1670, van (een leerling van) Gerrit Berckheyde.
88   Georg Braun & Frans Hogenberg, Civitates Orbis Terrarum, Antw./Köln 1575-1618.
    Met 'Amstelredamum' nr. 20 in Liber 1 (1593) en 'Amstelodamum', nr. 10 in Lib. 6 (1618).
De tekst van 1593 noemt Venetië, en die van 1618 (laatste zin) verwijst naar een nauwkeurige beschrijving in een heel boek: Pontanus, hieronder bij 15, 48*.
15 16   Neuwe Archontologia Cosmica, das ist Beschreibung aller Kaijserthumben, &c., ed. Matt. Merian, Franckf. 1638.
    Met de kaart die als eerste hierboven staat.
48*  Joh. Is. Pontanus, Rerum et urbis Amstelodamensium historia, Amst. 1611.
22 253   Joan Blaeu, Toonneel der Steden van 's Konings Nederlanden, Amst. ca. 1650.
    'Amstelodamum' in: Toonneel der Steden van de Vereenighde Nederlanden, ca. 1650.
28 29   M. Z. van Boxhorn, Theatrum sive Hollandiae comitatus et urbium nova descriptio, Amst. 1632.
    Zie 'Amstelredam' in de Nederlandse editie, 1634.
66 1308   Pierre Le Jolle, Description de la ville d'Amsterdam, en vers burlesques, Amst. 1666
    Met een kaart op de titelprent.
Niet: Caspar Commelin, Beschryvinge van Amsterdam, 1693.
    Met op p. 226ab: 'Nette aftekening van d'oude en nieuwe roojingh'.


    1)  Cornelis Anthonisz maakte de oudste plattegrond van Amsterdam, afmetingen 107 x 109 cm.
Bert Gerlagh, 'Vogelvluchtkaarten' in Cultuurwijzer, 26 september 2003.


    2Noord-Hollands Archief, Pieter Bast:  4 bladen, 92 x 83 cm (bladmaat); van het 1e blad (1599) is er een tweede versie, met de Beurs erop (1611/17).
Bast, blad 1, detail zonder Beurs
Bast, 1599
Bast, blad 1, detail met Beurs
Bast, met Beurs
    Vergelijk de afbeelding van de Beurs in Pontanus (1611), met jaartal 1608; in de tekst staat: klaar in 1611.

    UvAAmstelredam, 1544 (Corn. Anthonisz);  Amsteldam, 1585 (N. Visscher, ca. 1650), andere versie (J. de Ram, 1678-1693);  Amstelodamum, ca. 1660 (zonder naam);  Amstelodami ... delineatio, (N. Visscher, na 1662);  Amsteldam, 1683 (J. de Ram, ca. 1690);  Amsteldam, 1400 en 1585 (J. Covens & C. Mortier, ca. 1750),  Amsteldam, 1482 en 1612 (J. Covens & C. Mortier, ca. 1750).

    Zie ook Wikimedia Commons, 'Old maps of Amsterdam', met Balthasar Florisz van Berckenrode (1625), Daniel Stalpaert (1662) en Frederick de Wit (1688).
Meer gegevens in Bert Gerlagh, 'Zwevend boven daken en pleinen' in Ons Amsterdam, 10-11 (2002).


    De bron-afbeeldingen zijn van:
Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel (1638), Amsterdam Museum (1693), Noord-Hollands Archief (Bast), Universitätsbibliothek Heidelberg (1618 en 1661), Universiteitsbibliotheek Utrecht (Blaeu), Google.



Chr. Huygens | Oeuvres 22 | Catalogus librorum