HOME | Orgelconcerten | 2018: 1 januari
Nog enige tijd te beluisteren op Kerkomroep.nl - Pieterskerk.


orgel in de Pieterskerk te Breukelen


maandag 1 januari 2018, 14.30 uur

NIEUWJAARS-CONCERT

Jan Pieter Karman

Pieterskerk, Breukelen, Straatweg 59
toegang vrij
collecte bij de uitgang t.b.v. orgelrestauratie


P R O G R A M M A

1.  Preludium en fuga in C-groot, J.S. Bach (1685-1750) [?]. BWV 553
2 t/m 8. Van 'Wachet auf' tot 'Wachet auf' — van Bach tot Handel
2.  Wachet auf, ruft uns die Stimme, J.S. Bach & bewerking J.S. Bach. BWV 645
3.  Nun komm', der Heiden Heiland, J.G. Walther (1684-1748)
    - melodie in de sopraan
    - melodie in de bas
    - omspeelde melodie in de sopraan
4.  Noël: "À minuit fut fait un réveil", Dandrieu (1682-1738)
    - bas van de Trompet
    - discant (sopraan) van de Trompet: duo in canonvorm
    - ensemble met 'Grand jeu' (Trompet + Cornet)
5.  In dir ist Freude, J.S. Bach. BWV 615
6.  Wie schön leuchtet der Morgenstern, Johann Pachelbel (1653-1706)
7.  Herzlich thut mich verlangen, J.S. Bach. BWV 727
    (O Haupt voll Blutt und Wunden) soloregister: Sexquialter
8.  Messiah: Hallelujah, G.F. Handel (1685-1759). HWV 56; bewerking ?
9, 10 & 11. Van concerto tot concerto — van Handel tot Bach
9.  Orgelconcert: "De koekoek en de nachtegaal", G.F. Handel. HWV 295
    (bewerking ?) largo - allegro
10.  Cornet Voluntary Op. 5 No. 2 in d-klein, John Stanley (1712-'86)
    slow - allegro (soloregister: Cornet)
11.  Concerto-fantasia in G-groot, J.S. Bach [?]. BWV 571
    allegro - adagio - allegro

T O E L I C H T I N G

2 t/m 8:  Van 'Wachet auf' tot 'Wachet auf'
'Wachet auf' hoort bij de laatste zondag van het kerkelijk jaar, de zondag op of vlak bij 23 november. Een week later begint met Advent het nieuwe kerkelijk jaar; het adventslied 'Nun komm' heeft zijn wortels in de oude Latijnse vesperhymne 'Veni redemptor gentium'. Een vrolijk kerstliedje van Dandrieu, tegelijk een leuke demonstratie van het register Trompet.

'In dir ist Freude' is een echt nieuwjaarslied, en 'Wie schön leuchtet' is voor 6 januari, Driekoningen. Met 'Herzlich thut' / 'O Haupt voll' zijn we in de passietijd, en tot slot van dit liederen-onderdeel de paas-halleluja uit Handels Messiah. Opvallend in deze Hallelujah is dat daarin, eerst als een zachte koraalzetting, het tweede gedeelte van de melodie van 'Wachet auf' wordt geciteerd, waarbij een korte fuga op de laatste koraalregel al snel wordt gecombineerd met Handels Hallelujah-motief.

9, 10 & 11:  Van concerto tot concerto
De concertovorm die Handel hanteerde werd al snel maatgevend voor de orgelwerken van de Engelse organist-componisten. Vooral bekend waren de zgn. Voluntary's voor de soloregisters Trompet en Cornet.
Ook Bachs Concerto-fantasia is rechtstreeks voor orgel geschreven.





DISPOSITIE van het Bätz-orgel (1787)

Pieterskerk, Breukelen

HOOFDWERK, manuaal 1, C-f''' ONDERPOSITIEF, manuaal 2, C-f''' (1867)
Bourdon 16' (C-h hout) Holfluit 8' (gedekt, C-A hout)
Prestant 8' Viola da Gamba 8' (C-H in Holfluit)
Holpyp 8' (C-H hout) Roerfluit 4' (vanaf f' conisch)
Quintadeen 8' Bas (C-h)
Octaaf 4' PEDAAL, C-d', aangehangen (Hoofdw.)
(Ged.) Fluit 4' Bas/Disc.*
(Prest.) Quint 3' Bas/Disc.*     Tremulant (gehele werk, inliggend)
Octaaf 2' Bas/Disc.*     Manuaalkoppeling
Cornet 8' 5st. Discant (c'-f''')     Ventiel (in balgenhuis)
Sexquialter 4' 4st. Discant (c'-f''')
Mixtuur 2' 4-8st. Bas/Disc.     * deling tussen c' en cis' (F4', Q3' en O2')
Trompet 8' Bas/Disc.     a’ 435 Hz /winddr. 78mm /gelijkzw. stemming

Het orgel is in 1787 gebouwd door Gideon Thomas Bätz. In 1867 breidde C.G.F. Witte – de voortzetter van de firma Bätz – het orgel uit met een 2e manuaal, met "eenige zachte geluiden, geschikt voor prae- en interludia". Tevens verhoogde hij de toonhoogte met een halve toon naar de toenmalige normaaltoon (435 Hz).
In 1905 verving W. van Dijk de nog originele spaanbalgen door een magazijnbalg; in 1926 sloot hij de frontpijpen van de Prestant in de gedeelde tussenvelden (discant, vanaf cis' en dubbel) af en plaatste hiervoor binnenpijpen. In 1980 restaureerde de Gebr. Van Vulpen het orgel; het pijpwerk werd in de aangetroffen staat hersteld.
Het orgel heeft 1200 pijpen (1050 + 150).




Home | 2017 | Orgelconcerten 2018 (top)