2011 | 2012: 7 januari, 28 januari, 25 februari, 24 maart, 21 april, 26 mei

Pinkster - concert

door

Jan Pieter Karman

Pauluskerk
Breukelen
Straatweg 37

zaterdag 26 mei 2012

20.00 uur

toegang vrij, collecte bij de uitgang

Dispositie en c.v. JPK

P R O G R A M M A
4 Pinkstergezangen - Barok
J.S. Bach, BWV 651	Fantasia over "Komm heiliger Geist Herre Gott"	(240)*
G. Böhm	"Nun bitten wir den heiligen Geist"	(241)
G.-G. Nivers	5 orgelverzen over "Veni sancte Spiritus"	(238)
J.G. Walther	3 orgelverzen over "Komm Gott Schöpfer heiliger Geist"	(239)
J.S. Bach, BWV 668	"Komm Gott Schöpfer heiliger Geist"
Vesperhymnen "Veni Creator Spiritus" en "O Lux beata Trinitas"- Barok
S. Scheidt:	3 orgelverzen over "Veni Creator Spiritus"	(237)
	4 orgelverzen over "O Lux beata Trinitas"	(253)
G.-G. Nivers:	3 orgelverzen over "Veni Creator, Spiritus"
	2 orgelverzen over "O Lux beata Trinitas"
Trinitatishymne "O Lux beata Trinitas" - Barok
M. Weckmann:	4 orgelverzen

Pinksterhymne "Veni Creator Spiritus" - Romantiek
A. Guilmant:	2 orgelverzen
M. Duruflé:	koraal met variaties
* Liedboek voor de kerken

T O E L I C H T I N G

Dit blokje van 4 pinkstergezangen begint en eindigt met een bewerking van Bach (1685-1750): het eerste resp. laatste orgelkoraal uit zijn 18 of Leipziger koralen. Van Böhm (1661-1733) een koraalbewerking in Noordduitse stijl.
Met Nivers (1632-1714) komen we in Frankrijk: hij was met Lebègue de grondlegger van de Franse barokke orgelschool. Deze 5 korte orgelverzen zijn halve verzen: de wisselzang/-spel ging bij dit lied per halve strofe. De registraties zijn typerend voor deze school.
Ook van Walther (1684-1748) orgelverzen: een fughetta over de 1e regel en 2 verzen met de melodie in de bas (het pedaal).

Zowel Scheidt (1587-1654), leerling van Sweelinck (concert 30 juni), in Duitsland, als Nivers in Frankrijk schreven orgelverzen voor de alternatimpraktijk in de vespers. Het registratiegebruik bij de Noordduitse en Franse barokke orgelsscholen is heel verschillend.

Matthias Weckmann (ca. 1616-1674) is een vertegenwoordiger van de Noordduitse orgelschool een generatie later dan Scheidt c.s. Deze orgelschool is met hem en Tunder op compositorisch en klanktechnisch topniveau, dat een generatie later door Buxtehude zou worden vervolmaakt.
Weckmanns orgelverzen zullen gezien de grote lengte voor solistisch gebruik in de vespers zijn bedoeld.

Guilmant (1837-1911) schreef conform de oude kerkmuzikale traditie 2 orgelverzen over "Veni Creator Spiritus".
Het koraal en variaties van Duruflé (1902-1986) over deze pinksterhymne behoren tot de bekendste orgelwerken uit de 1e helft van de 20e eeuw.

Volgende concerten:
Zaterdag 23 juni, 20.00 uur - viool en orgel, m.m.v. Marieke de Bruijn, viool.
Locatie: Pieterskerk, Straatweg 59.

Zaterdag 30 juni, 20.00 uur - Sweelinck, orgelwerken (Sweelinckjaar).
Locatie: Pauluskerk, Straatweg 37.

Paasconcert

door

Jan Pieter Karman

Pauluskerk
Breukelen
Straatweg 37

zaterdag 21 april 2012

20.00 uur

toegang vrij, collecte bij de uitgang

P R O G R A M M A
1.	Christ ist erstanden (3 verzen, BWV 627 - Weimar 1713)	Johann Sebastian Bach (1685-1750)
	1. Christ ist erstanden / von der Marter alle. / Des sollen wir alle froh sein, / Christ will unser Trost sein. / Kyrieleis. 2. Wär er nicht erstanden, / so wär die Welt vergangen. / Seit dass er erstanden ist, / so loben wir den Herrn Jesum Christ. / Kyrieleis. 3. Alleluja, alleluja, alleluja! / Des solln wir alle froh sein, / Christus will unser Trost sein. / Kyrieleis. (Weimarisches Gesangbuch 1713)
2.	Tres Meditationes Sacrae (1992/'93)	Albert de Klerk (1917 - 1998)
	1e meditatie: Dic nobis, Maria ... Dic nobis, Maria, quid vidista in via? (Zeg ons, Maria, wat hebt gij onderweg gezien?) uit de Sequentia 'Victimae Paschali'
3.	Offertoire 'O Filii et Filiae' (6 variaties - 1685)	Nicolas-Antoine Lebègue (1631-1702)
	1. 1. O filii et filiae, Rex caelestis, Rex gloriae morte surrexit hodie. Alleluia. (Hoort aan, gij die Gods kind'ren zijt: der heem'len hoogste majesteit verrees vandaag in heerlijkheid. Halleluja. - Liedboek gezang 207)
4.	Tres Meditationes Sacrae	Albert de Klerk
	2e meditatie: Mane nobiscum ... Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et inclinata est jam dies (Blijf bij ons, want het wordt avond en de dag loopt reeds ten einde) - uit het evangelie volgens Lucas 24, 29-31
5.	Offertoire 'O Filii et Filiae' (12 variaties - uitgave 1739)	Jean-François Dandrieu (1682-1738)

6.	Tres Meditationes Sacrae	Albert de Klerk
	3e meditatie: Pax vobis (Vrede met jullie!) Beati, qui non viderunt, et crediderunt (Zalig, die niet zien en toch geloven) - uit het evangelie volgens Johannes 20, 24-29
7.	Offertoire 'O Filii et Filiae' (Opus 49 Nr. 2 - 1876)	Alexandre Guilmant (1837-1911)
T O E L I C H T I N G 1. Christ ist erstanden dateert uit de 12e eeuw en is het oudste liturgische lied in de Duitse taal (volkstaal). In de 13e eeuw raakte het snel populair. Later werden er een 2e en 3e strofe aan toegevoegd. Tekst en melodie zijn gebaseerd op de paassequens Victimae Paschali. Luther neemt het enigszins gewijzigd op in het Wittenberger Gesangbuch van 1529. In Nederland kennen we een 5-strofige Urkse versie (Liedboek gezang 211) en een 10-strofige Twentse: Christus is opgestanden. Naderhand werkte Luther tekst en melodie uit tot Christ lag in Todesbanden (1533 - Liedboek gezang 203). 2, 4, 6. In deze 3 orgelmeditaties levert De Klerk een klankmonument van zijn liturgische orgelspel op het Adema-orgel van de St.-Josephkerk. De 1e meditatie begint met het ochtendgloren op paasmorgen, de 2e met het voortsjokken van de Emmaüsgangers, terwijl het begin van de 3e het 'Vrede met jullie!' in akkoorden proclameert. De bijbehorende verschijningsverhalen zijn resp. de vrouwen bij het graf (Marcus 16, 1-8), de Emmaüsgangers (Lucas 24, 13-24) en de leerlingen met Thomas (Johannes 20, 19-29). 3, 5, 7. O Filii et Filiae is een eenvoudig verhalend lied over de verschijningen van Jezus uit Johannes 20: de vrouwen resp. Simon en Johannes bij het graf, de leerlingen met i.h.b. Thomas. Het is geschreven door Jean Tisserand, O.F.M. († 1494), en telde uiteindelijk 12 strofen (Liedboek gezang 207). In Frankrijk en omliggende landen was het al snel bijzonder populair, later ook in Engeland.

Orgelconcert

door

Jan Pieter Karman

Passiekoralen van Weckmann, Pachelbel, Telemann, Walther, Bach, Brahms & Reger

Pauluskerk
Breukelen
Straatweg 37

zaterdag 24 maart 2012

20.00 uur

toegang vrij, collecte bij de uitgang

P R O G R A M M A "O-Passiekoralen"
1.	O wir armen Sünder
	Matthias Weckmann (ca. 1616-1674)	3 orgelverzen
	Georg Philipp Telemann (1681-1767)	TWV 31 (1735): 13
2.	O Haupt voll Blut und Wunden wijze: Herzlich tut mich verlangen (Brahms, Opus 122: 9 & 10)
	Georg Philipp Telemann	TWV31: 22 (bicinium)
	Johann Gottfried Walther (1684-1748)	7 partita's
	Max Reger (1873-1916)	Opus 135a (1914): 21
	Max Reger	Opus 67 (1902): 14
	Johannes Brahms (1833-1897)	Opus 122 (1896): 9
	Johannes Brahms	Opus 122: 10
	Johann Sebastian Bach (1685-1750)	BWV 727 (ca. 1739)
3.	O Mensch, bewein dein Sünde groß
	Johann Sebastian Bach	BWV 622 (ca. 1714)
	Johann Pachelbel (1653-1706)	koraaltrio
4.	O Lamm Gottes, unschuldig
	Johann Pachelbel	fughetta & c.f.-koraal
	Johann Sebastian Bach canon in de kwint tussen tenor en alt	BWV 618 (ca. 1714)
	Johann Sebastian Bach 3 orgelverzen (doorgecomponeerd)	BWV 656 (Weimar, herzien in Leizig)
T O E L I C H T I N G In dit programma komen de belangrijkste vormen van koraalbewerking aan bod. De orgelverzen van de alternatimpraktijk uit de 17e eeuw (Weckmann). De koraalpartita met een aantal variaties over het lied (Walther). Het 'gewone' koraalvoorspel: het 2-stemmige bicinium (Telemann), de speciale 3-stemmigheid van het koraaltrio (Pachelbel). Canontechniek (Bach, BWV 618) en de vorm van koraalfantasie waarbij alle strofen van een lied worden 'behandeld' (Bach, BWV 656) – een vorm waaraan Reger rond 1900 met zijn grote koraalfantasieën een bijzondere invulling zou geven.

Orgelconcert

door

Jan Pieter Karman

2 concerten:

Bach, Händel, Sweelinck & Van Noordt

Pauluskerk
Breukelen
Straatweg 37

zaterdag 25 februari 2012

20.00 uur - 2e concert

toegang vrij, collecte bij de uitgang

P R O G R A M M A
1.	Praeludium & fuga in G-groot BWV 557	Johann Sebastian Bach (1685-1750)
2.	Psalm 24 - De aard is onzes God voorwaar 3 verzen	Anthoni van Noordt (ca. 1619-1675)
3.	Praeludium & fuga in a-klein BWV 559	J. S. Bach
4.	Psalm 116 - Ik heb den Heer lief 6 verzen	A. van Noordt
5.	Orgelconcerto opus 4 nr. 6 in Bes-groot* HWV 294, 3 delen: Andante allegro - Larghetto - Allegro moderato	Georg Friedrich Händel (1685-1759)
6.	Praeludium & fuga in g-klein BWV 558	J. S. Bach
7.	Psalm 36 - Des boosdoeners wille zeer kwaad** 3 variaties	Jan Pietersz. Sweelinck (1562-1621)
8.	Praeludium & fuga in Bes-groot BWV 560	J. S. Bach

	* opus 4: zes concerten voor orgel & orkest, orgelbewerking Samuel de Lange jr. ** dit is de bekendste psalmmelodie, later ook nog gebruikt voor psalm 68; de melodie is afkomstig van 'Es sind doch selig alle die / im rechten glauben wandlen hie' (de Duitse berijming van psalm 119), maar dankt zijn bekendheid vooral aan de tekst (uit ca. 1530) 'O Mensch, bewein dein Sünde groß' (door J.S. Bach o.a. gebruikt in de Matthäuspassion).
T O E L I C H T I N G Bach. De "8 Kleine Präludien und Fugen" (BWV 553-560) worden weliswaar traditioneel aan Bach toegeschreven, maar al lange tijd wordt geopperd dat ze door vader of zoon Krebs, beiden leerlingen van Bach, geschreven zouden zijn. Meer recent wordt gesteld dat als je ze gelet op hun textuur speelt op pedaalclavichord (i.p.v. op orgel) het toch goed authentieke Bachwerken zouden kunnen zijn. Deze praeludia en fuga's zijn eenvoudiger dan Bachs 'authentieke' werken, en zijn dus daartoe een goede inleiding voor orgelstudenten. Händel. De 6 orgelconcerto's opus 4 zijn geschreven als 'tussenspelen' tussen vocale onderdelen van Händels oratoria. Händel geldt met deze werken als de 'uitvinder' van het orgelconcerto; de specifieke plaatsing binnen een oratorium diende ervoor de oratoria aantrekkelijker te maken voor het luisterpubliek. Opus 4 no. 6 was oorspronkelijk geschreven voor harp, maar later omgewerkt voor orgel. Het werd in 1736 voor het eerst uitgevoerd (met de harp) als onderdeel van "Alexanders Feast" (HWV 35), gecomponeerd ter ere van Caecilia, de patroonheilige van de muziek, de instrumentenbouwers en de zangers. "Alexanders Feast" bevatte maar liefst 3 concerti: naast HWV 294 het orgelconcerto HWV 289 (Op. 4 nr. 1) en een concerto grosso (HWV 318). Opus 4 nummer 5 [1e concert, 28 jan.] was oorspronkelijk onderdeel van het oratorium "Deborah" (HWV 51). De première van dit oratorium (met orgelconcerto) was in 1735. Het concerto is een getrouwe bewerking door Händel van zijn fluitsonata Op. 1, No. 11 in F-groot uit 1732 (HWV 369), en ligt dicht bij de stijl van Corelli. Sweelinck en Van Noordt. In de tijd van deze twee Amsterdamse organisten was de psalmberijming van Datheen de gangbare. Deze uitgave uit 1566 was een vertaling van de Franse tekst van het Geneefse psalter (1562). Sweelincks psalmvariaties zullen geklonken hebben tijdens orgelbespelingen - niet tijdens kerkdiensten, dan zweeg het orgel - en werden gebruikt als lesmateriaal. Sweelinck was organist van het grote Niehoff-orgel in de Oude Kerk. Van Noordts "Tabulatuur-boeck van Psalmen en Fantasyen" (1660) bevat de enige bekende composities van zijn hand: tien psalmen met verzen en zes fantasieën. Deze werken behoren tot het beste wat er in de 17e eeuw in Nederland is gecomponeerd. De verzen zijn gerelateerd aan die van Datheens vertaling, wat onder meer blijkt uit het 2e vers (over 'Gods heilige berg') van Psalm 24. Van Noordts inspiratiebron was het nieuwe kleine orgel (1658) in de Oude Kerk.

Orgelconcert

door

Jan Pieter Karman

2 concerten:

Bach, Händel, Sweelinck & Van Noordt

Pauluskerk
Breukelen
Straatweg 37

zaterdag 28 januari 2012

20.00 uur - 1e concert

toegang vrij, collecte bij de uitgang

P R O G R A M M A
1.	Praeludium & fuga in C-groot BWV 553	Johann Sebastian Bach (1685-1750)
2.	Psalm 116 - Ik heb den Heer lief 4 variaties	Jan Pieterszoon Sweelinck (1562-1621)
3.	Praeludium & fuga in F-groot BWV 556	J. S. Bach
4.	Psalm 140 - O mijn God, wil mij nu bevrijden 5 variaties	J. Pzn. Sweelinck
5.	Orgelconcerto opus 4 nr. 5 in F-groot* HWV 293 (1735) 4 delen: Larghetto - Allegro - Alla Siciliana - Presto	Georg Friedrich Händel (1685-1759)
6.	Praeludium & fuga in e-klein BWV 555	J. S. Bach
7.	Psalm 119 - Gelukzalig is de mense die leeft (1659) 8 verzen	Anthoni van Noordt (1619-1675)
8.	Praeludium & fuga in d-klein BWV 554	J. S. Bach

	* opus 4: zes concerten voor orgel & orkest, orgelbewerking Samuel de Lange jr.

N I E U W J A A R S C O N C E R T

Dit concert kan helaas niet doorgaan,
wegens familie-omstandigheden.

Bach & Händel

door

Jan Pieter Karman

orgel

Pauluskerk
Breukelen
Straatweg 37

zaterdag 7 januari 2012

16.00 uur

toegang vrij, collecte bij de uitgang

P R O G R A M M A
Kerstkoralen uit het Orgelbüchlein (1713/'14)		J. S. Bach
V	Puer natus in Bethlehem	BWV 603
VI	Gelobet sei'st du, Jesu Christ. a 2 Clav. e Pedale	BWV 604
VII	Der Tag, der ist so freudenreich. a 2 Clav. e Ped.	BWV 605
VIII	Vom Himmel hoch, da komm' ich her	BWV 606
Orgelconcerto opus 4 nr. 5 in F-groot* (1735), 4 delen:		G. F. Händel
	Larghetto - Allegro - Alla Siciliana - Presto	HWV 293
Kerstkoralen uit het Orgelbüchlein (1713/'14)		J. S. Bach
IX	Vom Himmel kam der Engel Schaar	BWV 607
X	In dulci jubilo. Canone all' Ottava.	BWV 608
XI	Lobt Gott, ihr Christen, allzugleich	BWV 609
Orgelconcerto opus 4 nr. 6 in Bes-groot* (1736), 3 delen:		G. F. Händel
	Andante allegro - Larghetto - Allegro moderato	HWV 294
Kerstkoralen uit het Orgelbüchlein (1713/'16)		J. S. Bach
XII	Jesu, meine Freude. Largo	BWV 610
XIII	Christum wir sollen loben schon. Canto fermo in Alto. Adagio.	BWV 611
XIV	Wir Christenleut'	BWV 612
Orgelconcerto opus 4 nr. 4 in F-groot* (1735), 4 delen:		G. F. Händel
	Allegro - Andant - Adagio - Allegro	HWV 292
Nieuwjaarskoralen uit het Orgelbüchlein		J. S. Bach
	(1713/'16, BWV 613 ca. 1740)
XV	Helft mir, Gottes Güte preisen	BWV 613
XVI	Das alte Jahr vergangen ist. a 2 Clav. e Pedale	BWV 614
XVII	In dir ist Freude	BWV 615

	* opus 4: zes concerten voor orgel & orkest, orgelbewerking Samuel de Lange jr.

L I E D T E K S T E N V Puer natus est in Bethlehem / unde gaudet Hierusalem / Alleluja, alleluja. Ein Kind geborn zu Bethlehem / des freuet sich Jerusalem, / Halleluja, halleluja. VI Gelobet sei'st du, Jesu Christ, / Daß du Mensch geboren bist / Von einer Jungfrau, daß ist wahr; / Des freuet sich der Engel Schaar. / Kyrieleis! VII Der Tag, der ist so freudenreich / Aller Creature, / Denn Gottes Sohn vom Himmelreich / über die Nature / Von einer Jungfrau ist gebor'n, / Maria du bist auserkor'n, / Daß du Mutter wärest. / Was geschah so wunderlich? / Gottes Sohn vom Himmelreich / Der ist Mensch geboren. VIII Vom Himmel hoch, da komm' ich her, / Ich bring euch gute neue Mär; / Der guten Mär bring ich so viel, / Davon ich sing'n und sagen will. IX Vom Himmel kam der Engel Schaar, / erschien den Hirten offenbahr, / sie sagten ihm: Ein Kindlein zart, / das liegt dort in der Krippen hart. X In dulci jubilo [Ik juich om de lieflijkheid], / Nun singet und seid froh. / Unsers Herzens Wonne / Liegt in praesepio [in de kribbe, stal], / Und leuchtet als die Sonne / Matris in gremio [op zijn moeders schoot]. / Alpha es & O [Je bent Alfa & Omega]. XI Lobt Gott, ihr Christen, allzugleich, / In seinem höchsten Thron, / Der heut schließt auf sein Himmelreich / Und schenkt uns seinen Sohn (bis). XII Jesu, meine Freude, / Meines Herzens Weide [vreugde], / Jesu, meine Zier, / Ach wie lang, ach lange / Ist dem Herzen bange / Und verlangt nach dir! / Gottes Lamm, mein Bräutigam, / Außer dir soll mir auf Erden / Nichts sonst liebers werden. XIII Christum wir sollen loben schon [mooi], / Der reinen Magd Marien Sohn, / Soweit die liebe Sonne leucht't / Und an aller Welt Ende reicht. XIV Wir Christenleut' / haben jetzund [nu] Freud, / weil uns zu Trost Christus ist Mensch geboren, / hat uns erlöst. / Wer sich des tröst' / und glaubet fest, soll nicht werden verloren. XV Helft mir, Gott's Güte preisen, / Ihr lieben Kinderlein, / Mit G'sang und andrer Weisen / Ihm allzeit dankbar sein, / Vornehmlich zu der Zeit, / Da sich das Jahr tut enden, / Die Sonn' sich zu uns wenden, / Das Neujahr ist nicht weit. XVI Das alte Jahr vergangen ist, / wir danken dir, Herr Jesu Christ, / daß du uns in so großer G'fahr / behütet hast lang' Zeit und Jahr. XVII In dir ist Freude in allem Leide, / o du süßer Jesu Christ! / Durch dich wir haben himmlische Gaben, / du der wahre Heiland bist; / hilfest von Schanden, rettest von Banden. / Wer dir vertrauet, hat wohl gebauet, / wird ewig bleiben. Halleluja. / Zu deiner Güte steht unser G'müte, / an dir wir kleben im Tod und Leben; / nichts kann uns scheiden. Halleluja.
T O E L I C H T I N G Tijdens het laatste orgelconcert van 30 september klonk van Johann Sebastian Bach (1685-1750) de Pastorale, kerstmuziek bij Lucas 2. Ook op 7 januari kerstmuziek: de 10 korte koraalbewerkingen van geheel verschillende aard over kerstliederen (BWV 603-612). Sommige heel ingetogen, teder, andere uitbundig. Nieuwjaar is de octaafdag van kerst (besnijdenis), en in Bachs tijd werden er dan ook volop kerstliederen gezongen. En de 3 erop volgende nieuwjaarskoralen (BWV 613-615) met het feestelijke "In dir ist Freude" tot besluit. In de programmering vormen deze in totaal 13 koralen 4 blokjes. Tussendoor licht klassieke muziek: 3 vrolijke orgelconcerten van Georg Friedrich Händel (1685-1759), in een bewerking voor orgel. Het gaat om de laatste 3 uit Opus 4: Nr 4 in F, Nr 5 in F en Nr 6 in Bes-groot (HWV 292-294). Een concert dus met zowel een serieuze als een lichtere toets! Graag tot ziens op zaterdag 7 januari in een uitstekend klinkende kerk!

< | adcs | orgelconcerten 2012 (top)